Bahram Abedini
مسجد باباعبدالله
مسجد بابا عبدااله متعلق بپایان قرن هفتم هجری است، در این مسجد کتیبه ای در شش سطر بر روی قاب چوبی بخط نسخ حک شده و دایر بر ساختمان این مسجد مبارک بامر شمس الدین عبدالله در سال 700 هجری قمری است.
مسجد محمدیه در شهر نائین اصفهان
مجموعه ساختمان این مسجد و طاق نمای دو طرف شبستان بزرگ و محراب آن نظیر مسجد جامع نائین مباشد، در داخل این بنا کتیبه ای که حاوی تاریخی باشد دیده نشده ، منبر این مسجد که از چوب سخت ساخته شده، دارای 21 لوح است که نقش و نگاری هم در آن بکار رفته ، این منبر بسیار نفیس و ارزنده میباشد، بنای مسجد محمدیه را متعلق بقرن چهارم یا پنجم هجری میدانند.
محراب مسجد میانده در قهرود
در مسجد میانده محراب زیبائی باقیمانده است که مورخ بسال 701 هجری قمری است . این محراب از لحاظ گچبری بی نهایت ممتاز میباشد.
بقعه پیرداوود قمصر
ساختمان این بقعه متعلق بدوران صفوی است .
اطلاعات بیشتر بعداً اینجا قرار خواهد گرفت
مسجد جمعه - خانقاه - مناره شیخ عبدالصمد
مسجد جمعه که دارای امتیازات خاصی از نظر معماری و کاشیکاری میباشد، متعلق بقرن ششم هجری قمری است ، کتیبه سردر آن مورخ بسال 704 هجری میباشد ، ساختمان ایوان شمالی و طاق مرتفع و تزئینات گچبری داخل ایوان جالب است.
این مسجد دارای درهای قدیمی است، در روی دو درِ آن تاریخ سال 825 و 972 و 1012 هجری قمری حک شده است . همچنین سه لوح سنگی درایوان مسجد نصب شده که کلاً دال بر تعمیرات و فهرست موقوفات این جامع میباشد.
خانقاه شیخ عبدالصمد اصفهانی بنای گنبد دار هرمی شکلی است ، که از نظر ساختمان و معماری و دارا بودن تزئینات گچبری و محراب کاشی و ضریح چوبی شهرت خاصی دارد، این محراب مورخ بسال 707 هجری قمری است ، ضریح چوبی دارای تاریخ سال 707 هجری قمری میباشد، کتیبه کاشی سردر خانقاه بخط ثلث مورخ بسال 725 هجری قمری است، لوح سنگ مرمر سردر دارای تاریخ سال 921 هجری قمری است. مناره خانقاه دارای کاشیکاری زیبا و کتیبه ای است که در پایان آن سال 725 هجری قمری خواند میشود.
بقعه بابا افضل مرق نزدیک قصبه نیاسر
ساختمان این بقعه روحانی مشتمل بر حرم چهار ضلعی ، ایوان با ستونهای چوبی ، گنبد کاشیکاری هرمی شکل که دارای دوازده ضلع میباشد. اصل بنا را متعلق بدوران مغول ( قرن هشتم هجری قمری ) میدانند ، صندوق منبت چوبی آن دارای کتیبه و آیاتی از قرآن مجید میباشد. در پایان کتیبه صندوق تاریخ شهر ذی الحجه الحرام سنه اثتی عشر و تسعمائه هجریه 912 خوانده میشود. مجموعۀ این بنا در عداد بقاع زیبا و بسیار جالب تاریخی است، داخل حرم بر دیوار غربی بخط نستعلیق ابیات زیر نقاشی شده است .
گر عرض دهد سپهر اعلا فضل فضلا و فضل افضل
از هر ملکی بجای تسبیح آواز آید که افضل افضل
حرره ابوتراب الحسینی 1269
محراب مسجد کوچه میر
این محراب گچبری که مکرر تعمیر شده است دارای تزئینات فراوان و ظرافت خاص میباشد، و متعلق به آغاز قرن ششم هجری قمری است.
آتشکده ساسانی نظنز
از چهار طاقی ساسانی و گنبد سنگی آن در حال حاضر چهار پایه و دو دهانه طاق آن باقیمانده است، ساختمان این آتشکده از سنگ و گچ میباشد.
بقعۀ امامزاده ابوالفتوح قریه وانشان ( بر سر راه گلپایگان به خوانسار )
بقعه امامزاده ابوالفتوح قریه وانشان که در 12 کیلومتری گلپایگان واقعشده ، منظره بسیار بدیع و دلنشینی دارد، گنبد هرمی شکل بلند 12 ترک آن بی نهایت جالب توجه میباشد ، کتیبه این بقعه بر روی لوحه سنگ مرمری نقر شده، از مطالعه متن این کتیبه چنین معلوم میشود که شاهزاده ابوالفتوح از فرزندان حضذتامام موسی کاظم ( ع ) است .
در این بنا سه تاریخ 962 و 963 و 990 هجری قمری بر روی لوحه مرمر و کتیبه در منبت عالی امامزاده و بدنه صندوق مرقد موجود است . بنابراین مجموعه بناهای بقعه و آثار نفیس داخلی آنرا میتوان متعلق بقرن دهم هجری و زمان صفوی دانست .
مسجد جامع سرآور 18 کیلومتری شمال شرقی گلپایگان
مسجد جامع سرآور از لحاظ معماری و سقف بندی و ساختمان ستون و حمالهای چوبی بنا قابل توجه میباشد ، کتیبه زیبای منبر آن از نفایس هنری این مسجد بشمار است. در روی درب مسجد تاریخ سال 979 هجری قمری خوانده میشود.
منبر نفیس چوبی مسجد دارای کتیبه ای بخط نسخ میباشد، در پایان کتیبه سال 811 هجری قمری حک شده و همچنین روی حاشیه محجر و دو سمت منبر کتیبه دیگری نیز باقی است.
کتیبه منبر بخط نسخ برجسته چنین است :
1- الله مفتح الابواب
2- هذه العماره مسجد الجامع سرالوار
3- هذه الخیر المبارک ابراهیم بن علی سرالوری
4- فی تاریخ عشرین ذوالقعده سنه احدی عشر و ثمانمائه.
