بهرام عابدینی
بهرام عابدینی
بهرام عابدینی
مسجد درب جوباره در سال 955 هجری ، دوره شاه طهماسب اول صفوی ساخته شده، پس از خرابی مسجد، سردر تاریخی آن بمنظور حفاظت بباغ چهلستون منتقل و در محلی نصب نموده اند .
سردر مسجد قطبیه ثبت تاریخی 218
پس از خرابی مسجد ، سردر کاشیکاری آن که بر طبق کتیبه مورخ بسال 950 هجری قمری است بقسمت جنوبی باغ چهلستون منتقل شده، و در محلی نصب و حفاظت میشود، بنای اصلی این مسجد در زمان شاه طهماسب صفوی ساخته شده است.
سردر کاشیکاری معرق درب کوشک باقیمانده از بنائی است که برای حفاظت آن به کاخ چهلستون انتقال یافته، در این سردر نفیس کتیبه ای بخط ثلث که حاوی نام رستم بهادرخان آق قویونلو و تاریخ سال 902 هجری قمری است خوانده می شود.
بنای هارون ولایت یا هارونیه دارای گنبد و ضریح و دو صحن و دو سردر باکاشیهای معرق زیبا است ، و در سال 918 هجری قمری زمان شاه اسمعیل صفوی بنا شده ، و سپس در دوران سایر سلاطین صفوی تعمیر و مرمت یافته ، این بنا از نظر کاشیکاری در عداد ابنیه تاریخی جالب اصفهان است.
در این بنا کتیبه های بیشماری بخطوط مختلف در روی کاشی معرق باقیمانده، از جمله کتیبه سنگاب قدیمی آن است، اشعاری از زمان صفوی و قاجار در بقعه ورواق موجود میباشد. گنبد زیبای کاشیکاری آن در ساقه دارای کتیبه ای بخط کوفی است
این بقعه از بقاع نامی و مشهور اصفهان است، و بر طبق کتیبههای موجود شاه علاءالدین محمد که در قرن نهم هجری میزیسته در این محل مدفون شده، اصل بنا بدوره تیموری است که سپس در زمان سلاطین صفوی تعمیر ومرمت گردیده ، تزئینات کاشیکاری وگچبری و کتیبه داخل بقعه از لحاظ زیبائی و نفاست قابل کمال توجه است . این بقعه دارای گنبد و ایوان است، کتیبه های گچبری نظم و نثر فارسی و عربی و کاشیکاری معر آن جلوه خاصی باین بقعه بخشیده است، از متن کتیبه گچبری داخل بقعه که بخط صحیفی و مورخ بسال 1013 هجری است معلوم میشود که رد زمان شاه عباس اول صفوی مرمت شده است.
سردر مدرسه و خانقاه نصرآباد 3 کیلومتری مغرب اصفهان ثبت تاریخی 235
خانقاه نصراباد بوسیله صدرالدین علی طبیب بنا شده ، در سردر خانقاه کتیبه ای بخط ثلث از کاشی معرق باقیمانده ، که معرف سال ساختمان بنا در نیمه اول قرن نهم ( 854 هجری قمری ) میاشد. کتیبه های سردر مدرسه و خانقاه که بنظم و نثر فارسی و عربی میباشد جلوه خاصی باین مقام داده است، مقبره شیخ ابوالقاسم نصرآبادی و چند قبر دیگر در جوار خانقاه و ایوان باقیمانده است.
ساختمان این کاخ ، در حال حاضر محل باشگاه افسران اصفهان ، در عداد بناهائی است که در دوره تیمور و جانشینان وی ساخته شده، از کاخ مزبور اینک دو تالار بزرگ و چندین اطاق و ایوان بلندی برجای مانده، مقرنس کاری آجری و گچبی های آن مورد توجه میباشد.
یک قطعه سنگ بسیار ارزنده و نفیسی که دارای کتیبه منظومی از قرن یازدهم هجری قمری است در محوطه باغ موجود است.
ساختمان مسجد هفشویه متعلق بدوران سلجوقیان است ، در حال حاضر محراب گچبری زیبائی از آن بنا باقیمانده ، که شامل خطوط کوفی نیز میباشد. گچبریهای این محراب شباهت زیادی با آثار تزئینی بقعه پیر بکران دارد، تزئینات گچبری آن شامل گل و بوته و ریزه کاریهای ظریف و کتیبه هائی بخط کوفی و بنائی میباشد. گنبد مسجد فروریخته و پایه مناره آجری سلجوقی آن باقی است
از بقعه یا خانقاه شیخ ابو مسعود سردر قابل توجهی باقیمانده که در بالای سردر آن کتیبه هائی بخط ثلث و طغری با تزئینات کاشیکاری بنظر میرسد، در این کتیبه نام سلطان یعقوب آق قویونلو و سال 895 هجری قمری ثبت شده، زیبائی و عظمت کاشیکاری سردر موجب شهرت این بنای تاریخی شده است.
ین دو مناره قدیمی برفراز سردر مدرسه ای از دوران آل مظفر باقی مانده است که قسمتی از آنها ریخته شده، بدنه این دو مناره آجری و در روی آن کمربندی از کاشیکاری وجود دارد، ساختمان این دو مناره را عده ای باواخر دوره سلجوقی نسبت داده ، و برخی تاریخ ساختمان آنرا بدوران سلطان محمد آل مظفر منسوب میدارند.
در جنب این دو مناره گنبد کاشیکاری مقبره سلطان بخت آغا که زوجه سلطان محمود آل مظفر است باقیمانده ، ساختان این مقبره بر طبق کتیبه روی سنگ قبر باید در حدود سال 769 هجری قمری باشد.
در بدنه دو مناره کتیبه هایی بخط آجری بر زمینه کاشی فیروزه ای خوانده میشود، در سردر با شکوه آن نیز کلمات ، یا دیّان ، یا منّان ، یا حنّان ، الملک لله ، العزت لله دیده می شود.